Pomoc społeczna w Polsce nie ma bogatej tradycji. W czasach socjalizmu nie przyznawano  się oficjalnie do istnienia ubóstwa, nie przywiązywano więc większej uwagi do stworzenia profesjonalnych służb pomocy społecznej. Powyższe skutkowało marginalizacją zorganizowanej pomocy i przygotowania zawodowego pracowników socjalnych.

W związku z przemianami ustrojowo-gospodarczymi  w kraju w 1990 roku zaistniała konieczność łagodzenia ich społecznych skutków. Wzrastające bezrobocie, bezdomność oraz ubóstwo spowodowały drastyczny wzrost liczby osób szukających pomocy i opieki państwa. W 1990 roku utworzono w Polsce wyspecjalizowane ośrodki pomocy społecznej. Po wyborach 27.05.1990 r. ośrodki te automatycznie podporządkowane zostały samorządowi terytorialnemu.

Obecnie w Polsce pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami oraz osobami  fizycznymi i prawnymi.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa. Jednym z głównych jej zadań jest umożliwienie osobom, a także rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których same nie są w stanie pokonać, wykorzystując zarówno własne możliwości, jak i posiadane zasoby.
We współczesnej Polsce przedmiotem szczególnej uwagi polityki społecznej są przeszkody, które blokują możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb ludzkich. Uważa się, że najważniejszymi kwestiami społecznymi w Polsce są między innymi; ubożenie ludności, bezrobocie, problemy patologii społecznej, kwestia mieszkaniowa, ochrona zdrowia, luka edukacyjna.

Podstawowym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze  środowiskiem. Rodzaj, a także forma i wielkość świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Osoby korzystające ze świadczeń społecznych są zobligowane do współpracy w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji
z ośrodkiem pomocy społecznej oraz innymi instytucjami.

Prawo do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym,  obywatelstwo polskie, mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiadającym zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany lub status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej, obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt.

Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Pomoc społeczna może być także udzielana z urzędu. Osoba lub rodzina może zgłosić się z wnioskiem o przyznanie pomocy do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania (ośrodki znajdują się w każdej gminie).Decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy wymagają uprzednio przeprowadzenia przez pracownika socjalnego, rodzinnego wywiadu środowiskowego. Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej wydawane są w formie pisemnej.